Gürkan Çelik

Türk Romanında Deniz Korsanları ve Korsanlık Üzerine Haziran 16, 2009

Bu bildiride, 16 ve 17 yüzyıllar arasında, özellikle Akdeniz’de ortaya çıkan korsanlığın ve deniz korsanlarının Türk romanına yansıyışı ve bu yansımanın 20. yüzyılın sonları ile 21. yüzyıla taşınması ele alınacaktır.

Müslüman ve Hıristiyanlar arasında bir paylaşım sahası olan Akdeniz’de Türkler, İslam dünyasının batıya karşı savunucularıdır. Türkler, Barbaros Hayrettin, Turgut Reis ve Uluç Reis başta olmak üzere önemli denizciler yetiştirir. Halk, bu büyük deniz kaptanları etrafında kahramanlık öyküleri oluşturur. Türk denizci ve leventlerin etrafında oluşan kahramanlık öyküleri, yüzyıllar boyunca ağızdan ağıza dolaşır, halk şiirine siner ve nihayet 1839 Tanzimat hareketiyle birlikte edebiyatımıza giren, roman, öykü, tiyatro ve batılı tarzdaki şiirde kendine bir yer edinir.

Bu konuda ilk akla gelen yazar, Hasan Mellah, Hüseyin Fellah gibi romanlarıyla Ahmet Mithat Efendi’dir. Ömer Seyfettin’in ve Enis Behiç Koryürek’in eserlerinde de zaman zaman karşımıza çıkan korsanlık motifi ve korsan tipleri, Cumhuriyet dönemi romanlarında zenginleşerek devam eder.

Bugün Türk edebiyatında Osmanlı denizcilerinin öyküleri denilince, akla ilk gelen (1962) Uluç Reis romanıyla Halikarnas Balıkçısı’dır. Korsan temasını, Orhan Pamuk’un (1985) tarihli Beyaz Kale, Oktay Anar’ın (2005) tarihli Amat ve Osman Necmi Gürmen’in (2007) tarihli Muhtedi adlı romanları takip eder. Bu bildiride özellikle adı geçen romanlardaki korsanlığa ait motiflerle, korsanların işlenişi ve bu bağlamdaki özellikleri saptanacaktır.

Bildiri Özetidir..İlgilenenler TUDOK 2008 Bildiri kitabından takip edebilirler….

Yazar: Gökhan Bayraktar